6 blikvangers in de expo

In 1919 liet Gerstmans de amateurclub achter zich en richtte hij zijn eigen Gerstmans Worstelclub op. Zijn doel werd al snel: professionele worstelaars opleiden. Daarmee legde hij de basis van het showworstelen in België, ook wel ‘catch’ genoemd. 

Om zijn nieuwe club bekend te maken, ontwierp hij een reusachtige vlag. De figuur links lijkt op Gerstmans zelf. Hij houdt een lauwerkrans boven twee jonge vechters: de trainer geeft de fakkel door aan de volgende generatie worstelaars.

Na zijn sportcarrière opende Gerstmans Café Jozef aan het Astridplein, waar ook geworsteld werd. Op een mozaïek in het café zie je een worstelaar met olympische ringen: een verwijzing naar zijn deelname aan de Olympische Spelen in 1912.

De drie schilderijen in de expo tonen de drie stadia in zijn ontwikkeling. Eerst schilderde hij zoals hij zich boksscènes herinnerde. Dat toont Le Poète waarin een ferme rechtse wordt uitgedeeld. De afgetrainde bokserslichamen zijn realistisch, niet geïdealiseerd. Dillemans toont het brute en tegelijk nobele van het boksen.  

Later legde hij de verf dikker op. De bokser in Boxer is gewond en kwetsbaar maar blijft vastberaden, de figuur blijft herkenbaar. In een derde fase wordt het beeld abstracter. Opgehoogde verftoetsen en onbeschilderde delen benadrukken de dynamiek van het boksen. In Fight vechten lichamen van boksers die nauwelijks nog herkenbaar zijn.  

Dillemans is afkomstig uit Leuven, maar heeft sinds 2016 zijn atelier en eigen tentoonstellingsruimte in Antwerpen-Noord.

In de tentoonstelling zie je het wapen bij het subthema ‘Ridders en Samoerai’, over sporten die hun oorsprong vinden in een lange strijdcultuur.

Waar dit zwaard precies vandaan komt, weten we niet. Wel is duidelijk dat dit type veel voorkwam in Europa tussen 1270 en 1340. Beoefenaars van historisch zwaardvechten (Historical European Martial Arts) baseren hun wapens vooral op historische vechtboeken van latere periodes. Je krijgt dit type zwaard bij HEMA-beoefenaars dus maar zelden te zien. In de tentoonstelling zie je het van dichtbij.  

Nadat hun heer is gedood, besluiten de 47 krijgers de aandacht van zich af te wenden. Pas wanneer hun aartsvijand het niet meer verwacht, gaan ze tot wraak over. Uiteindelijk komen ze samen bij het landhuis van de dader en doden ze de man die verantwoordelijk is voor de dood van hun meester. 

De 47 rōnin werden in Japan een nationaal symbool van trouw, volharding, zelfopoffering en eer. Op de affiche zie je hoe ze hun tegenstander omsingelen, klaar voor de strijd. Dit exemplaar komt uit Japan waar die aan de gevel van een theaterhuis ging. Daarna kwam die in Antwerpen terecht. Ze verbindt krijgskunsten aan de samoerai-erecode bushidō.

Dat zinde de witte Amerikaanse bokspromotoren niet. Zij zochten koortsachtig een ‘Great White Hope’ die de zwarte kampioen kon verslaan. Johnsons overwinning op de witte Jim Jeffries in 1910 leidde tot rassenrellen in onder meer Chicago, New York en Atlanta. 

Johnson feestte graag en had meerdere witte vriendinnen. Ook dit was een taboe voor een zwarte man in de raciaal gesegregeerde Verenigde Staten. Voor heel wat zwarte Amerikanen was hij dan ook een held die segregatie met de voeten trad. In 1912 werd Johnson gearresteerd op grond van de Mann Act: hij was met een witte vrouw de grens tussen twee staten overgestoken. 

Johnson vluchtte naar Europa. In 1913 deed hij Antwerpen aan. Daar vocht hij in zaal Thalia in de Carnotstraat onder meer een demonstratiewedstrijd tegen de Belgische kampioen Georges Grundhoven. Nog tijdens zijn verblijf in België gaf hij een gesigneerde bokshandschoen aan sportjournalist/sporter Victor Boin. Die handschoen zie je in de expo. Met daarachter een uitvergrote zwartwitfoto net voor het begin van die match.

Zo doorbreekt hij de beeldvorming over de gymcultuur en vechtsportwereld, die vaak als mannelijk worden beschouwd.Omdat hij als man geen toegang heeft tot de sportzaal van vrouwen, creëert hij deze wereld vanuit vanuit zijn verbeelding, met zorgvuldig geënsceneerde beelden. 

In de tentoonstelling zie je twee foto’s uit de reeks. Ze tonen de kracht en elegantie van de atleten, gekleed in designer-niqabs en opvallende schoenen. Met een mix van elementen uit traditionele kledij en herkenbare sport- en designerlogo’s doorbreekt Hajjaj de stereotypes. Zijn beelden benadrukken het zelfvertrouwen en de individualiteit van de vrouwen.