Collectie sleutels en (hang)sloten

Tot de minder bekende deelcollecties van het MAS behoort de verzameling sleutels en (hang)sloten. Dat is jammer, want achter deze alledaagse voorwerpen schuilt een fascinerend verhaal.

Sleutels getuigen van het technische vernuft waarmee mensen door de eeuwen heen hun huis, bezittingen en zichzelf tegen ongewenste indringers en andere gevaren beschermden. Sommige ingenieuze slotsystemen zouden zelfs auteurs als Dan Brown, met hun voorliefde voor cryptische raadsels en technische spitsvondigheden, weten te bekoren.

Maar deze collectie is meer dan een staaltje techniek en mechaniek. Veel sleutels zijn ook ware kunstwerkjes, verfijnd uitgevoerd in edelsmeedwerk en een lust voor het oog. Tegelijk biedt de collectie een verrassend rijke woordenschat, waarin specialistische termen en alledaagse taal samenkomen.

Een eenvoudige pijpsleutel met hartvormige ring, 16de eeuw (AV.3908)

Een sleutel kan bijvoorbeeld een ronde, nier-, klaver- of hartvormige ring of greep (A) hebben, waarmee hij wordt vastgehouden en bediend.

De kraag, ook wel borst of schouder genoemd (B), vormt de verbinding tussen de ring en de steel en zorgt ervoor dat de steel zijn rechte lijn behoudt. Vaak is dit onderdeel rijk versierd.

De steel (C) kan hol of massief zijn, waardoor men spreekt van een pijpsleutel of een pinsleutel.

Helemaal aan het uiteinde bevindt zich de baard of het blad (D): het deel dat in de schoot van het slot grijpt en draait. Dit onderdeel kan meerdere tanden hebben en is vaak eveneens fraai gedecoreerd.

Dankzij het onderzoek van expert Luc Staljanssens kunnen we de rijke MAS-verzameling beter bekendmaken. Deze collectie dateert van rond het begin van onze tijdrekening tot het begin van de 20ste eeuw.

Wij bedanken Luc Staljanssens voor dit bijzonder uitgebreide en gedetailleerde onderzoek.