Skip to main content
houten beeld van man op een paard

Uitgeleend

In het MAS kan je de wereld zien. Of toch een deel ervan, want de wereld wil ook het MAS zien. De bijzondere stukken uit het MAS zijn immers vaak erg interessant voor andere binnen- en buitenlandse musea. Het MAS krijgt dan ook regelmatig de vraag om objecten tijdelijk uit te lenen. En daar gaan we graag op in. Zo kan je de stukken uit de MAS collectie niet alleen in Antwerpen aantreffen, maar overal ter wereld. New York, Marokko of Shangai? Het kan allemaal.

Portret van Albrecht Dürer

Uitgeleend aan het Suermondt-Ludwig Museum in Aken

mannenhoofd uitgepakt in steen

Portret van Albrecht Dürer,
gevelsteen toegeschreven aan Willem van den Broecke
AV.5920.1-2, Collectie Stad Antwerpen, MAS
foto: Bart Huysmans & Michel Wuyts

500 jaar geleden, van juli 1520 tot 1521, onderneemt de Duitse kunstenaar Albrecht Dürer (1471-1528) een reis vanuit zijn thuisstad Neurenberg naar de Nederlanden. Dürers reisverslag is de bron voor de prestigieuze tentoonstelling in het Suermondt-Ludwig Museum in Aken: Dürer was hier. Een reis wordt legende. De expo volgt de reisroute en toont onder meer werken die hij zelf onderweg maakte, maar ook werken van volgelingen en werken die later over Dürers reis zijn gemaakt.

In 1563 voorziet de Antwerpse handelaar en kunstverzamelaar Cornelis van Dalem zijn huis in de Lange Nieuwstraat 29 van een nieuwe gevel. Centraal staat de personificatie van de schilderkunst. Het reliëf wordt geflankeerd door twee bustes in halfprofiel, de ene met de beeltenis van Jan Van Eyck, de andere met die van Albrecht Dürer. 

De zandstenen buste illustreert overduidelijk de reputatie die het genie Dürer genoot, ook na zijn dood in 1528, en hoe hij geëerd werd als een van de belangrijkste kunstenaars. Het is deze gevelbuste die het MAS uitleende aan de tentoonstelling.

De tentoonstelling in het Suermondt-Ludwig Museum te Aken loopt tot 24.10.2021 en reist daarna naar de National Gallery in Londen, evenwel zonder onze Dürer-buste. Deze zal te zien zijn in de nieuwe MAS-tentoonstelling 'Vracht' die opent op 11 december 2021.

Bruikleen aan het  Beaux-Arts Museum in Bergen (Mons)

Op 9 oktober 2021 opent in het Beaux-Arts Museum in Bergen (Mons) de eerste grote tentoonstelling gewijd aan de Colombiaanse kunstenaar Fernando Botero in België.

Botero's werk wordt in een nieuw licht geplaatst. In zijn vroege werk is de precolumbiaanse kunst van grote invloed, in het bijzonder het pre-Spaanse aardewerk en beeldhouwwerk uit Colombia. Sommige van zijn schilderijen uit de jaren 1950 zijn rechtstreeks geïnspireerd door de beeldtaal van die voorwerpen.

Uit de MAS-verzamelingen worden 3 objecten uitgeleend.

stenen beeld

Antropomorfe grafurne
Terracotta, Chimila-cultuur, 1000 tot 1500
AE.1979.0034.0002.1-2, Collectie Stad Antwerpen, MAS

In het grensgebied tussen de departementen Magdalena en Cesar zijn urnen gevonden in een stijl, die meestal als Chimila wordt aangeduid. Kenmerkend zijn de ledematen die, zoals de ogen, neus en mond en de sieraden, door afzonderlijk opgelegde kleirolletjes zijn weergegeven. De beenderen die er werden bijgezet, werden gezien als zaden waaruit nieuw leven voort zou komen. Daar zou ook de fallusvorm van de urne mee te maken hebben en de grafschacht die als een baarmoeder is gevormd.

 

 

Grafbeeld: menselijke figuur

stenen beemd

Menselijke figuur in vulkanische steen
Tukano-cultuur, Colombia, 500 v.Chr. tot 400 n.Chr.
AE.1959.0044.0036, Collectie Stad Antwerpen, MAS
foto: Bart Huysmans

De precieze herkomst van dit beeld is helaas onbekend. Maar mogelijk is dit beeld een van de vele grafbeelden die werden aangetroffen in Tierradentro en San Agustín, in het zuidwesten van Colombia. De beelden stonden rechtop in het zand. Sommige beelden kenden een eerder gebruik als maalsteen voor het malen van maïs en koren. Tegenwoordig zijn beide vindplaatsen archeologische parken en belangrijk Unesco werelderfgoed.

Menselijke figuur

houten beeld op sokkel

Houten menselijke figuur
Tukano cultuur, datering onbekend
AE.1959.0044.0039, Collectie Stad Antwerpen, MAS
foto: Bart Huysmans

De Tukano zijn een volk uit het Amazonegebied langs de Vaupés rivier in Colombia. Ze spreken meerdere talen omdat de mannen niet binnen hun eigen stam mogen trouwen maar een vrouw bij een andere stam moeten zoeken.

Scaldis en Antverpia

Uitgeleend aan het Diözesanmuseum Paderborn

Vanaf 25 juli 2020 worden in het Diözesanmuseum Paderborn de 2 bustes van de stroomgod Scaldis en stedenmaagd Antverpia uit de MAS-collectie (AV.5529) tentoongesteld voor de expo 'Peter Paul Rubens und der Barock im Norden'.

De 2 bustes zijn personificaties die de onlosmakelijke verbondenheid tussen de stad Antwerpen en de rivier Schelde verbeelden. Ooit keken ze uit over de stroom toen ze de gevel sierden van het huis de Keyser in de Burcht, de oudste stadskern van Antwerpen.

De opdrachtgever was wellicht de Antwerpse succesvolle koophandelaar in specerijen Cornelis van der Geest (1577-1638) en hij wilde met de beelden alluderen op de vrijmaking van de Schelde. Het allegorische paar wordt toegeschreven aan de beeldhouwer-architect Johannes van Mildert (1588-1638).

Sint-Joris en de draak

In langdurige bruikleen aan Hallepoort (KMKG) in Brussel

houten beeld van man op een paard

Sint-Joris en de draak
Anoniem, Zuidelijke Nederlanden, 1544
Collectie MAS, AV.0843,
http://search.mas.be/Details/collect/192863

Het ruiterstandbeeld van Sint-Joris en de draak is wellicht een zestiende-eeuwse replica van het beeld dat sinds 1314 de oude Sint-Jorispoort sierde.

Naar aanleiding van de verbouwing van de oude stadspoort in 1544 wordt het beeld verwijderd en aan de Gilde van de Oude Voetboog geschonken, die veertig jaar later wordt omgedoopt tot Sint-Jorisgilde. In 1838 schenkt een zekere Jos Hartog het standbeeld aan het stadsarchief dat toen nog in het stadhuis was ondergebracht. Wanneer het Museum van Oudheden (1864) zijn deuren opende, verhuisde het beeld van het archief naar het Steen waar het werd tentoongesteld.

Na onderzoek bleek dat het beeld vroeger polychroom was. Er werden bijvoorbeeld verfresten teruggevonden die erop wijzen dat de draak - al dan niet in zijn geheel- geschilderd was in een blauwe kleur en het gras onder de draak in het groen. Het gelaat en de handen van Sint-Joris waren rozig. De zwarte kleur die op het harnas werd teruggevonden diende mogelijk als onderlaag voor zilverfolie, die zorgde voor een metaaleffect. Het paard tenslotte was wellicht grijs geschilderd en had zwarte manen.

Brabofontein

Langdurige bruikleen aan DIVA in Antwerpen

brabofontein

Tafelmiddenstuk Brabofontein
Armand Lens, Jef Lambeaux
Antwerpen, ca. 1910
Zilver, amethist
MAS | collectie Vleeshuis, AV.1920.030
Geschonken door Louis Coetermans (1912)

Brabofontein in miniatuur

Deze tafelfontein verbeeldt de bekendste Antwerpse waarin de oorsprong van de naam Antwerpen wordt verhaald: hand-werpen. Bovenaan zien we de figuur van Brabo. Hij staat op het punt om met grote krachtinspanning de afgehakte hand van reus Antigoon weg te slingeren.

Dit unieke zilveren pronkstuk werd ter versiering midden op de tafel geplaatst, wellicht op een spiegel. Het is een kopie van Jef Lambeaux’ Brabofontein die 130 jaar geleden werd onthuld op de Grote Markt. De bronzen beelden op een rots van basaltstenen op de Grote Markt werden in de kopie in zilver uitgevoerd en op een rots van amethist gezet.

Antwerps zilver

Het pronkstuk werd vervaardigd door huis Lens uit de Huidevettersstraat. Armand Lens kreeg rond 1910 de opdracht van diamanthandelaar Louis Coetermans om de zilveren kopie te maken. In 1910 werd die tentoongesteld op de Exposition Universelle in Brussel.

Diamantair Coetermans was ook consul-generaal van Perzië. Tijdens de wereldtentoonstelling in Brussel werd hij aangesteld als commissaris-generaal. Later zou hij benoemd worden tot Commandeur in de Leopoldsorde. Om deze gelegenheid te gedenken, schonk Coetermans de tafelfontein aan de stad Antwerpen in 1912. Vandaag behoort het pronkstuk tot de MAS|collectie Vleeshuis.

Het is een van de permanente bruiklenen aan DIVA. Vanuit het MAS werden ook het bruidsbestek van Jan Theodor de Bry (AV.1920.006.001 en 002) en de zogenaamde knorrenbeker uit de eerste helft van de 17e eeuw (AV.1908) uitgeleend.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief